Uitspraak positieflijst: nieuw besluit voor Russische dwerghamster en chinchilla

• Geplaatst op 31 Mei 2026
• Door DRD Knaagdierwinkel
• Geplaatst in Chinchilla, dierenwelzijn, huis- en hobbydierenlijst, knaagdierwelzijn, Positieflijst, Russische dwerghamster, uitspraak 2026
• 0

De rechter heeft geoordeeld dat de Russische dwerghamster en chinchilla opnieuw beoordeeld moeten worden voor de positieflijst. Een positieve nieuwe kans voor deze dieren.

Uitspraak positieflijst: nieuwe kans voor de Russische dwerghamster en chinchilla

Op 28 mei 2026 heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven uitspraak gedaan in meerdere zaken over de huis- en hobbydierenlijst, ook wel de positieflijst genoemd.

De positieflijst blijft als systeem bestaan. De rechter heeft dus niet geoordeeld dat de hele lijst weg moet. Wel heeft de rechter op een aantal belangrijke punten gezegd dat de minister de beslissing voor bepaalde diersoorten onvoldoende zorgvuldig heeft voorbereid en onvoldoende goed heeft gemotiveerd.

Voor DRD Knaagdierwinkel® is dit een belangrijke en positieve uitspraak. Niet omdat regels voor dierenwelzijn niet belangrijk zijn, maar juist omdat regels zorgvuldig, eerlijk en goed onderbouwd moeten zijn. Zeker bij diersoorten waar al veel houderijervaring, gedragskennis en praktijkkennis over beschikbaar is.

Wat heeft de rechter beslist?

De rechter heeft beslist dat het domesticatiecriterium te beperkt is toegepast voor onder andere de Russische Dwerghamster en Chinchilla. De rechter heeft de definitie van "domesticatie" vastgesteld in de uitspraak en de minister opdracht gegeven om voor de genoemde diersoorten (onder andere Russische Dwerghamster en Chinchilla) een nieuw besluit te nemen op basis van de nieuwe definitie van "domesticatie". 

Verder stelt de rechter dat de minister onvoldoende rekening heeft gehouden met houderijrichtlijnen en beschikbare kennis. 

Voor welke dieren moet de minister opnieuw kijken?

Voor onder andere de volgende soorten moet de minister opnieuw naar de beslissing kijken met inachtneming van de uitspraak van de rechter:

✓ Russische dwerghamster
✓ Chinchilla
✓ Jak
✓ Dromedaris
✓ Witstaartstekelvarken
✓ Katoenrat

Bij de Russische dwerghamster, chinchilla, jak, dromedaris en het witstaartstekelvarken speelt vooral het domesticatiecriterium een belangrijke rol. Bij de katoenrat gaat het om een ander punt, namelijk de beoordeling van het zoönotisch risico.

Waarom is dit belangrijk voor de Russische dwerghamster en Chinchilla?

Voor zowel de Russische dwerghamster als de Chinchilla is deze uitspraak een belangrijke overwinning. De eerdere beslissing om deze soorten niet op de lijst te plaatsen en dus te verbieden, is op belangrijke punten vernietigd. Dat betekent niet dat de deze dieren vandaag al definitief op de lijst staat, maar wel dat het eerdere “nee” niet goed genoeg was onderbouwd en dus van tafel is.

De rechter heeft aangegeven dat bij deze dieren onder andere van belang is, dat er veel houderij- en gedragsinformatie beschikbaar is. Deze soorten worden al lange tijd door mensen gehouden en er is in de praktijk veel kennis over huisvesting, voeding, gedrag, voortplanting en verzorging.

Daarnaast zegt de rechter dat de Russische dwerghamster goed vergelijkbaar met de goudhamster is, die wel op de huis- en hobbydierenlijst staat. Ook draagt de rechter een bron aan waarin staat dat de Russische dwerghamster in wetenschappelijke literatuur als gedomesticeerd beschreven is. De rechter geeft aan dat de minister hier zorgvuldiger naar had moeten kijken.

Wat betekent domesticatie in deze uitspraak?

Domesticatie betekent dat een diersoort door langdurige omgang met mensen en door selectie over generaties heen is aangepast aan het leven in de nabijheid van mensen. Dat betekent niet dat een dier geen natuurlijke behoeften meer heeft. Een gedomesticeerd dier blijft nog steeds een dier met eigen gedrag, grenzen en verzorgingsbehoeften.

In deze uitspraak speelt domesticatie een grote rol. De rechter geeft aan dat de minister te beperkt heeft gekeken naar dit criterium. De vraag is niet alleen of een diersoort extreem vergaand gedomesticeerd is, maar ook of er voldoende reden is om een diersoort vanwege domesticatie, bekende houderijpraktijk en beschikbare kennis toch op de lijst te plaatsen.

Dat is een belangrijk punt. Want bij dieren zoals de Russische dwerghamster en de chinchilla bestaat veel praktische kennis. Er zijn ervaren houders, specialisten, fokkers, dierenartsen, onderzoekers en liefhebbers die al jaren met deze dieren werken. Die kennis moet serieus worden meegewogen.

Betekent dit dat deze dieren nu weer helemaal vrij zijn?

Nee, zo ver is het nog niet. De rechter zet deze dieren niet zelf op de lijst. Dat mag de rechter juridisch gezien niet doen.

Wel is de eerdere afwijzing voor deze soorten vernietigd. Praktisch gezegd betekent dit dat de minister opnieuw naar deze dieren moet kijken en een nieuw besluit moet nemen met inachtneming van wat de rechter in de uitspraak heeft gezegd.

De minister krijgt hiervoor 13 weken de tijd. Wij blijven de ontwikkelingen uiteraard volgen en houden jullie op de hoogte zodra er meer duidelijkheid is.

Wat verandert er voor andere dieren?

Voor dieren die niet op de lijst staan en die niet in deze procedures zijn aangevoerd, verandert er op dit moment niets. Denk bijvoorbeeld aan de degoe. De degoe is in deze rechtszaken niet opnieuw beoordeeld en de rechter heeft daar dus ook geen nieuw oordeel over gegeven.

Toch is de uitspraak breder interessant. Doordat de rechter heeft aangegeven dat het domesticatiecriterium te beperkt is toegepast, kan dit mogelijk ook betekenis krijgen bij toekomstige herbeoordelingen of nieuwe verzoeken. Dat betekent niet dat andere dieren automatisch alsnog worden toegestaan, maar wel dat er opnieuw ruimte kan ontstaan voor een zorgvuldige herbeoordeling.

Verder lezen & advies

Veelgestelde vragen