Zo gezond als een… Konijn

  • Geplaatst op
  • Door DRD Knaagdierwinkel
  • 0

Zo gezond als een… Konijn Het konijn is een veel gehouden huisdier, zo’n half miljoen huppelen er in Nederland in en buiten huis rond. Kennis over hoe een konijn in elkaar zit, is van groot belang om een konijn een gezond bestaan te kunnen bieden. Een menu van grassen, kruiden en planten is waar het bij een konijn om draait. Gebit en maag-darmstelsel zijn volledig aangepast aan...

Zo gezond als een… Konijn

 

Het konijn is een veel gehouden huisdier, zo’n half miljoen huppelen er in Nederland in en buiten huis rond. Kennis over hoe een konijn in elkaar zit, is van groot belang om een konijn een gezond bestaan te kunnen bieden.

 

Een menu van grassen, kruiden en planten is waar het bij een konijn om draait. Gebit en maag-darmstelsel zijn volledig aangepast aan dit dieet. En dat is nodig, want de voedingsstoffen in het groen zitten achter slot en grendel, ingepakt in de ondoordringbare plantaardige cel. Zoogdieren zijn niet toegerust om die cellen open te breken. Met dierlijke cellen hebben zoogdieren geen problemen, maar voor plantaardige cellen moeten ze gebruikmaken van allerlei trucs.Het konijn probeert dit in eerste instantie door zijn voeding in heel kleine stukken te vermalen. Het konijnengebit bestaat uit zes snijtanden, waarmee grassen en planten op de juiste lengte worden afgeknipt, en 22 kiezen, die vervolgens in een razend tempo als vlijmscherpe mesjes door de voeding heen snijden. Daarbij beweegt de onderkaak in het horizontale vlak ten opzichte van de bovenkaak. Deze manier van kauwen is uiterst efficiënt, maar gaat ten koste van het gebit. Door de onderlinge wrijving slijt er bij elke kauwbeweging een laagje van de voortanden en kiezen af. Om dit op te vangen, groeien alle tanden bij het konijn door. Voortanden groeien 3 mm per week, terwijl de kiezen 3 mm per maand groeien.

 

Samenspel

Alleen in de dunne darm kunnen koolhydraten, eiwitten en vetten opgenomen worden. Dat beperkt zich tot eenvoudig te bereiken voedingsstoffen uit dierlijke cellen of uit materiaal dat dusdanig is bewerkt dat de plantaardige cellen al opengebroken zijn. Konijnenbrokjes en -pellets zijn daarom ideaal. Alle intacte plantaardige cellen worden doorgesluisd naar de blinde darm. De blinde darm van het konijn is een behoorlijk ontwikkeld buikorgaan waarin plantaardige cellen gekraakt worden door bacteriën, eencellige organismen en schimmels. Deze darmflora kan echter alleen goed functioneren wanneer het te bewerken materiaal klein genoeg is. Op lange stukken plantaardig materiaal bijten zij zich ook stuk. Om te zorgen voor voldoende klein materiaal heeft het konijn een unieke manier van voedingsselectie.Daarbij werken de blinde darm en dikke darm nauwkeurig samen. Als in een kassa-lade worden de plantaardige vezels gescheiden, op lengte. De lange vezels worden via de dikke darm afgevoerd. Op hun weg naar buiten onttrekt de dikke darm het vocht om ronde, droge keutels te vormen. De kortere vezels worden teruggesluisd naar de blinde darm en bewerkt door de darmflora. De darmflora in de blinde darm doet wat het konijn zelf niet kan en opent de plantaardige cellen met gemak. Alle voedingsstoffen uit de cel worden door de darmflora gebruikt om te groeien en zich te vermenigvuldigen. De blindedarminhoud is daarmee rijk aan dierlijke cellen die door het konijn eenvoudig zouden kunnen worden gebruikt. Helaas kan de blinde, noch de dikke darm deze voedingsstoffen opnemen. Zou het konijn de inhoud van de blinde darm uitpoepen en laten liggen, dan zou dat leiden tot een grote verspilling van waardevolle voedingsstoffen. Dit is de reden dat het konijn, net als enkele knaagdieren, de inhoud van de blinde darm na het uitpoepen direct opeet. Deze massa, die eruitziet als een trosje kleffe keutels, poept het konijn meerdere keren per dag uit. In de dunne darm worden de bacteriën, eencellige organismen en schimmels in deze zogenaamde nachtkeutels of caecotrofen eenvoudig opengebroken. Daarmee komen veel eiwitten en vitamines beschikbaar voor het konijn. Het konijn heeft hiermee een efficiënte manier gevonden om van een slecht verteerbaar substraat een voedzaam product te maken.

 

Goed geregeld

Voor een goed functioneren van het maag-darmstelsel van het konijn moet een aantal zaken goed geregeld zijn. De samenstelling en kwaliteit van de voeding speelt daarin een belangrijke rol. Voedingsvezels zorgen ervoor dat de slijtage van het gebit in gelijke tred loopt met de aangroei ervan. En voor een goede darmwerking zijn voedingsvezels van groot belang. Goede voeding begint bij het konijn met gras. Hooi is een prima alternatief voor vers gras. De hoeveelheden aan voedingsstoffen en vitamines verschillen per gebruikte grassoort en het groeistadium tijdens het rooien. Het drogen van gras tot hooi is wel van invloed op de samenstelling ervan. Tijdens het drogen komen voedingsstoffen vrij uit de cellen. Wanneer het droogproces onder invloed van uv-straling gebeurt dan wordt het gehalte aan bijvoorbeeld vitamine A verlaagd, terwijl er zich veel vitamine D vormt. Om voldoende aanbod aan voedingsstoffen te garanderen, dient het konijn kruiden, groenten en konijnenbrokjes of -pellets te eten. Gemengd voer is alleen geschikt voor konijnen die niet (kunnen) selecteren. Eet een konijn niet zijn hele bakje leeg of is het konijn met meerdere dieren samen gehuisvest, dan krijgt hij niet alle voedingsstoffen binnen zoals die in de voedingsanalyse op de verpakking staan. Voor dergelijke konijnen is een brok of pellet beter. Aangegeven wordt dat een juiste hoeveelheid aan brokjes, pellets of gemengd voer per dag rond de 25 gram per kilogram lichaamsgewicht ligt voor het volwassen konijn.

 

Aanloopproblemen

Het maag-darmstelsel van jonge konijnen is veel gevoeliger dan dat van volwassen dieren. Daarnaast is een jong konijn minder bestand tegen infecties met parasieten als coccidiose. Deze darmparasiet komt regelmatig voor en veroorzaakt een diversiteit aan klachten als vermageren, diarree, verminderde eetlust en zelfs sterfte. Konijnen kunnen elkaar besmetten door contact met uitwerpselen. Grond die besmet is met eitjes van deze parasiet, kan jarenlang voor problemen zorgen bij andere konijnen. Vooral stress door verandering van omgeving, verhuizing of het geven van een andere voeding, kan de ziekte ernstiger laten verlopen. Coccidiose wordt daarom nog wel eens gezien bij jonge konijnen, voornamelijk kort na de verkoop. Een behandeling door de dierenarts is vaak nodig voor ernstig besmette dieren. Gebitsproblemen komen bij konijnen van alle leeftijden voor. Bij jonge konijnen zien we sporadisch olifantstanden. De aandoening ontstaat wanneer de snijtanden niet goed op elkaar aansluiten wanneer de kaak gesloten is. Hierdoor slijten de tanden niet op elkaar en worden ze te lang. Het konijn kan slecht eten en geen groen afbijten. Olifantstanden zijn veelal het gevolg van een afwijkende ontwikkeling van de snijtanden in de schedel. We vermoeden dat voeding en erfelijke factoren daarbij een rol spelen. Met name een tekort aan calcium zou bij het jonge konijn tot problemen aan het gebit kunnen leiden.

 

Voortandproblemen lossen zich maar zelden spontaan op. Vaak is het trekken van de voortanden nodig om ervoor te zorgen dat het konijn weer kan eten. Gebitsproblemen op latere leeftijd ontstaan meestal door een afwijkende slijtage, veroorzaakt door een dieet dat onvoldoende vezels bevat. Konijnen die geen hooi krijgen of het niet willen eten zijn goed vertegenwoordigd in deze groep. Ook ontstekingen van de tandwortels of kaak leiden regelmatig tot tandproblemen die ernstige vormen aan kunnen nemen.

 

Reacties

Wees de eerste om te reageren...

Laat een reactie achter
* Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden
Muis Hamster Gerbil Rat Cavia Konijn Chinchilla Degoe
We hebben verschillende koekies voor knaagdieren, maar we hebben ook cookies die de website verbeteren! Vindt u dat goed? Ja Nee Meer over cookies »