De Steppenlemming

De Steppenlemming

Generaties zijn opgegroeid met het computerspel Lemmings. In dit verslavende spel moesten grote groepen wezentjes gered worden van de verdrinkingsdood door op tijd looppaden te bouwen om kloven te overbruggen. Het spel was gebaseerd op een mythe rondom deze kleine knaagdieren. Inmiddels is de steppelemming, een graag geziene gast in de dierenspeciaalzaak. De steppelemming is zeker geen hoogvlieger. Er is bij dierenliefhebbers nu eenmaal weinig bekend over deze diersoort.

Steppenlemming Algemeen

Steppelemmingen zijn knaagdieren uit de familie van de woelmuizen en behoren niet, zoals de naam doet vermoeden, tot de echte lemmings. Uiterlijk hebben ze wel overeenkomsten met de lemming, maar met zijn bruingrijze vacht en donkere aalstreep lijkt de steppelemming toch het meest op een slanke versie van de Russische dwerghamster. De steppelemming komt oorspronkelijk uit Eurazië. Daar leeft hij in ondergrondse gangenstelsels in een complexe, steeds van samenstelling wisselende gemeenschap van familieleden en onverwante dieren. In de lente en zomer neemt het aantal steppelemmingen rap toe. Met zes nesten van tussen de twee en tien jongen wordt er voor voldoende nageslacht gezorgd. Wanneer er echter sprake is van overbevolking in het nest, gaan de steppelemmingen migreren. Dat gedrag,  daarmee de echte lemming berucht werd (zie kader pag. 35), wordt ook door de steppelemmingen uitgevoerd. Grote groepen steppelemmingen gaan massaal op zoek naar gebieden waar nog voldoende voeding en nestplaatsen beschikbaar zijn om zich daar te vestigen. Een overlevingsmechanisme dat zijn vruchten letterlijk afgeworpen heeft.

Karige Voeding

De uitgebreide gangenstelsels dienen voornamelijk als een veilig onderkomen tijdens de zoektocht naar eten. Steppelemmingen stellen weinig eisen aan hun voeding. In de meters rondom
hun nest vinden ze alleen lage begroeiing en gras. Wanneer alle beplanting is kaalgevreten, breiden ze hun holen uit met tijdelijke gangen om zo de aangrenzende gebieden te veroveren. Steppelemmingen eten voornamelijk gras en alle delen van groene planten en kruiden. Vooral in
de zomermaanden zijn ze kieskeurige en eten ze alleen de lekkerste delen van de beplanting. De overige delen bewaren ze in hun holen voor kariger tijden. Het dieet van de steppelemming heeft daardoor slechts weinig voedingswaarde. Hun hele lichaam is daarop aangepast. De constant doorgroeiende snijtanden en kiezen zijn geschikt om het ruwe materiaal klein te snijden en te vermalen, zonder dat dat ten koste gaat van het gebit. Het maagdarmstelsel is, vergelijkbaar met andere herbivoren, volledig toegespitst op de fermentatie van voedingsvezels. Een zekere mate van ruwvoer is dan ook essentieel. Door deze aanpassingen zijn steppelemmingen minder goed in het verwerken van koolhydraten. Plotselinge veranderingen in het suikergehalte van de voeding leiden dan ook tot grote veranderingen in de flora van het maagdarmkanaal.

Mee naar Huis

Steppelemmingen zijn inmiddels bij veel dierenspeciaalzaken te bewonderen in het knaagdiereneiland.
Ze zijn van nature vrij tam en doen steeds kleine slaapjes, waardoor ze de hele dag en nacht actief zijn. Toch zijn er heel wat zaken waarop gelet moet worden om goed voor de steppelemming te zorgen. Dat begint met een goede huisvesting. Steppelemmingen hebben behoefte aan een groot verblijf waar ze met meerdere dieren samen in kunnen leven. Door het kiezen voor een vrouwen- of mannengroep kun je vechtpartijen voorkomen. Zonder nageslacht is er vaak minder reden tot agressie tegen de andere sekse. Om de dieren de mogelijkheid te bieden om te graven is een dikke laag zand of turf aan te raden. Door bovenop deze bodem een laag hooi te leggen, zijn de dieren direct voorzien
van voeding. De voeding van de steppelemming dient gevarieerd te zijn. Naast hooi kan ook gras en bladgroenten worden aangeboden: knaagdiergras is een goed alternatief voor mensen zonder tuin. Geschikte groenten zijn witlof, andijvie, peterselie, selderij en luzerne. Naast de vezelrijke voeding kan ook een chinchillabrok worden gegeven. De meest ideale brok bevat veel vezels en slechts weinig koolhydraten. Een steppelemming eet in totaal per dag ongeveer tien gram voeding. De hoeveelheid brok moet aan deze kleine hoeveelheden worden aangepast. Krijgen de dieren onbeperkt brokjes dan kunnen ze overgewicht ontwikkelen. Steppelemmingen kun je af en toe verwennen met vogelzaad en meelwormen. Met het oog op overgewicht moeten deze extraatjes beperkt worden gegeven. Steppelemmingen hebben soms de eigenschap om eten dat overblijft te verstoppen. Om te voorkomen dat dit gaat schimmelen zal het verblijf regelmatig moeten worden gecontroleerd.

In de Bak

In de bak Vanwege hun herkomst zijn steppelemmingen goed aangepast aan de kou. Ze kunnen niet
goed tegen warmte. Het verblijf kan dan ook beter op een koele plek in huis staan dan voor een raam waar de zon door schijnt. Om de steppelemmingen actief te houden biedt een loopwiel de nodige afwisseling. Bij meerdere dieren kan het handig zijn om wat meer loopwielente plaatsen. Naast de eigenhandig gegraven holen biedt ook een huisje de mogelijkheid om zich te verstoppen. Takken en plankjes kunnen klimmogelijkheden bieden, maar hoewel steppelemmingen niet goed kunnen klimmen,
zullen ze toch proberen er bovenop te komen. Om te voorkomen dat de dieren vallen, is het verstandig de klimmogelijkheden niet te hoog te maken. De steppelemming kan met de juiste verzorging ruim twee jaar oud worden. Door de dieren een ruim verblijf te geven met een diepe laag bedding, voorkom je onderlinge vechtpartijen. En doordat de diertjes de hele dag door actief zijn, zijn ze ook leuk om te zien.

Van mythe tot dierenmishandeling

Lemmingen die zich in grote aantallen over de klif storten, dat is het beeld dat filmers van een natuurdocumentaire in 1958 vastlegden. Lemmingen staan er om bekend dat wanneer overpopulatie dreigt, ze massaal van het nest wegtrekken om nieuwe gebieden te ontdekken. Hoewel lemmingen goede zwemmers zijn, kan het gebeuren dat dieren de overkant van rivieren en meertjes niet bereiken. Dat leidde tot de mythe dat lemmingen zich over de klif storten en een gewisse dood tegemoet gaan. Die mythe werd versterkt in 1958 toen documentairemakers in Noorwegen een groep lemmingen filmden die zich van een klif in zee lieten vallen. Jaren later bleek dat de documentairemakers lemmingen hadden ingevlogen vanuit Canada en deze met behulp van apparatuur van de klif hadden gelanceerd. Naast het feit dat de documentairemakers de kijker massaal voorlogen over de trektocht van de lemming was er ook sprake van dierenmishandeling. Bovendien gaven experts na het zien van de beelden aan dat de getoonde lemmingsoort niet eens aan massamigratie doet. Bekijk de scènes uit ‘White Wilderness’ op http://bit.ly/whitewilderness.

Positieflijst: een update van Dibevo

De steppelemming staat in de voorlopige positieflijst nog steeds op ‘paars’. Dat wil zeggen dat deze diersoort slechts onder bepaalde voorwaarden gehouden mag worden. Of dit zo blijft, is echter nog lang niet duidelijk.

Aangepast model

Het eerste model voor een positieflijst – de lijst van zoogdieren die in ons land gehouden mogen worden – kon rekenen op veel kritiek van Dibevo. Recent heeft de WUR daarom een aangepast model voor de opzet van een positieflijst zoogdieren voorgelegd. Op dit moment zijn de WUR-wetenschappers samen met Dibevo en andere belanghebbenden zoals de Dierenbescherming en het Platform Verantwoord Huisdierenbezit (PVH) bezig met de verdere verfijning van de methodiek. Uitgangspunt is een positieflijst voor zoogdieren waarbij de dieren in drie klassen verdeeld zijn:

1. te houden zonder voorwaarden
2. te houden onder voorwaarden
3. niet te houden.

Voor de laatste klasse kan een ontheffing verleend worden. De eerste twee klassen kunnen zoals het er nu uitziet gewoon verkocht blijven worden, waarbij voor de tweede klasse een informatieverplichting bij de verkoper ligt. Dibevo streeft ernaar dat deze informatie via het, door Dibevo mede gesubsidieerde, Landelijk Informatie-Centrum Gezelschapsdieren (LICG) beschikbaar komt. Totdat de dieren een plek op de positieflijst hebben gekregen, mogen alle dieren gewoon verkocht blijven worden. Dat blijft zo als ze op de lijst bij ‘houdbaar (z)onder voorwaarden terechtkomen. Speciale ontheffingen voor soorten die niet gehouden mogen worden, gelden voor een particuliere houder. Niet voor de handel. Althans als het over dieren gaat die voor verkoop in Nederland bestemd zijn. Dibevo verwacht dat hiermee een belangrijke stap gezet is om te komen tot een positieflijst die recht doet aan zowel de belangen van het dier als van de houder. De overheid streeft ernaar de positieflijst zoogdieren per 1 januari 2015 te laten ingaan.


Reacties

  1. Marika Marika

    Hallo Esmeralda en Marleen,

    Hartelijk bedankt voor jullie reactie!

    Wat de bodembedekking betreft is elke bodembedekking die geschikt is voor Hamster/Gerbil ook geschikt voor de Lemming. Qua voer is parkietenzaak OK om te voeren. Lemmingen zijn zaadeters. In de praktijk komt dat erop neer dat je ze het beste een knaagdiermix kunt geven aangevuld met gedroogde kruiden en hooi.
    Met betrekking tot waar je een steppenlemming zou kunnen kopen denk ik dat je het beste navraag kunt doen bij een knaagdier vereniging zoals bijvoorbeeld de NKV. Daarnaast fokken de mensen bij Exo Pets www.exopets.eu volgens mij ook met Steppenlemmingen.

    Groetjes,
    Marika
    DRD Knaagdierwinkel

  2. Esmeralda Esmeralda

    Hoi!

    Ik heb zelf een Steppelemming eigenaresse, maar ik vroeg me af waar ik voor straks nieuwe beestjes kan kopen. Ik zie ze nergens, maar wil ook niet in een dierenwinkel een beestje aanschaffen (aangezien ik daar erg slechte ervaringen mee heb, als in zieke beestjes). Kunt u mij helpen?

    Bedankt!

  3. Marleen Veenstra Marleen Veenstra

    Hallo, zelf heb ik steppenlemmingen, met moeite gevonden en informatie over verzameld. Maar iedereen zij twgen mij parkieten zaad voeren. Maar dat is dus niet goed?

    En de turf grond kan je gewoon in een tuincentrum kopen??

    Alvast bedankt
    Gr marleen

Laat een reactie achter
* Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden
Muis Hamster Gerbil Rat Cavia Konijn Chinchilla Degoe
We hebben verschillende koekies voor knaagdieren, maar we hebben ook cookies die de website verbeteren! Vindt u dat goed? Ja Nee Meer over cookies »